Visie op schrijven, het gebruik van AI en het Pyramid Principle

1. Kijk op schrijven
Elke tekst zien wij als het antwoord op een vraag. Een vraag die een lezer heeft, of een vraag die je als schrijver bij een lezer wilt oproepen. Een goede tekst is daarmee als een gesprek, een dialoog tussen schrijver en lezer. Het Pyramid Principle van Barbara Minto helpt die dialoog te structureren. Het is een manier van denken, een krachtige methode om snel tot kernachtige teksten te komen.
In deze haastige tijd gunnen veel schrijvers zich geen tijd om eerst na te denken. Ze zijn geneigd meteen maar te gaan schrijven. Met vaak als resultaat: uitgebreide teksten die niet aansluiten op wat de lezer wil weten. Met knippen, plakken en sleutelen valt er vaak nog wel wat te verbeteren. Maar een krachtige tekst wordt het meestal niet, als het denkwerk erbij is ingeschoten.
Goed schrijven vraagt om logisch redeneren
Wij leren schrijvers een methode om logisch te redeneren voordat ze beginnen te schrijven. In een aantal denkstappen staan ze onder meer stil bij hun publiek en bij wat ze met hun tekst willen bereiken. Dat voorkomt dat ze informatie gaan spuien en verslag gaan doen van hoe ze precies tot hun conclusie advies of verzoek zijn gekomen. In plaats daarvan ontstaan teksten die zich beperken tot de hoofdzaken en die makkelijk scanbaar zijn.
2. Kijk op de inzet van AI bij het schrijven
AI is niet meer weg te denken in de praktijk van schrijvers. Tools als ChatGPT en Copilot zijn superhandig om de kwaliteit van je tekst te vergroten en om tijd te besparen. Ze kunnen helpen met een passende schrijfstijl, het structureren van je tekst en het controleren op inhoud, spelling en grammatica. Voorwaarde is wel dat je weet wat je wilt overbrengen, op welke moment je AI het best kunt inzetten met welk doel en dat je in staat bent om een concrete en doelgerichte prompt te formuleren.
Houd de regie
Wij vinden het essentieel dat je de regie houdt als je AI inzet bij het schrijven. En dat je kunt omgaan met de valkuilen in het gebruik van tools. Want je hebt natuurlijk te maken met kwesties als vertrouwelijkheid van informatie en onbetrouwbare of niet-bestaande bronnen. Daarbij hebben AI-tools geen zicht op de situatie, informatiebehoefte en belangen van je publiek. Juist deze zaken zijn bepalend voor wat je wel en niet, en in welke volgorde, in je tekst opneemt.
In onze trainingen leer je de belangrijkste do’s en don’ts in het gebruik van AI bij het schrijven. Daarbij geven we je concrete tips voor hoe je AI ook in je denkwerk vooraf kunt inzetten. We gaan in op hoe je een goede prompt formuleert en hoe je verder gaat met het resultaat dat de tool genereert. Op deze manier profiteer je optimaal van AI-tools bij het schrijven.


3. Kijk op training en coaching
Training en coaching is werken aan gedragsverandering. Als het om schrijven gaat, betekent dit: werken aan schrijfgewoonten. Deze gewoonten verander je niet zomaar. Dat heeft te maken met hoe ons brein werkt. Dat brein houdt van routine; mensen zijn daarom geneigd om te blijven schrijven zoals ze altijd al schrijven.
Hoe helpen wij je om jouw schrijfaanpak duurzaam te veranderen? Door aandacht te besteden aan het schrijfproces en je te laten ervaren wat een andere aanpak je oplevert. Dan pas zal niet alleen jouw rationele linkerhersenhelft, maar ook je emotionele rechterhersenhelft meewerken.
Experimenteren: bewustwording en duurzame verandering
In onze trainingen en coachings laten we je zo snel mogelijk aan de slag gaan met de technieken van piramideschrijven. Daarvoor bieden we concrete handvatten en prikkelende opdrachten. Door te experimenteren, ervaar je meteen de voordelen van de nieuwe technieken. Het is altijd weer opvallend wat er al na een ochtend trainen voor bewustwording op gang komt. In een groepstraining is de grote meerwaarde daarbij dat deelnemers ook van elkaar leren.
Goede trainingen en coachings bestaan uit meerdere contactmomenten. Op die manier kun je tussentijds bewust aan de slag gaan met de geleerde technieken, en is er de mogelijkheid van reflectie. ‘Wat heb ik kunnen toepassen? Wat heeft me dat voor resultaat opgeleverd? Wat belemmerde me of vond ik lastig bij het piramideschrijven? Hoe kan ik met deze belemmeringen omgaan?’
Ook het natraject krijgt onze aandacht. We denken graag mee over hoe je het geleerde het beste kunt verankeren in je dagelijkse werkpraktijk.
4. Het Pyramid Principle van Barbara Minto
Taalkundige Barbara Minto bedacht het Pyramid Principle rond 1980 toen ze consultant was bij McKinsey. Ze was gevraagd om de communicatie met klanten in de VS te verbeteren. Minto ontdekte dat elke consultant met hetzelfde probleem worstelde. Namelijk: ze produceerden vuistdikke rapporten, die totaal niet aansloten op de informatiebehoeften van hun klanten.
Eerst het antwoord op de lezersvraag
Het Pyramid Principle is een methode om het denken als schrijver te structureren. Daarbij is het uitgangspunt: begin met het belangrijkste antwoord op de lezersvraag. Minto ziet dit als de enige manier voor consultants en andere schrijvers om hun ideeën helder aan hun klanten te presenteren.
Zoals de naam al aangeeft, ziet een tekst of presentatie er volgens Minto uit als een piramide. De inleiding en kernboodschap zitten in de top. Daarna geef je een toelichting, onderbouwing en/of extra informatie, afhankelijk van de informatiebehoefte van je publiek. Een piramidetekst eindigt vaak met detailinformatie.
Toepasbaar op elke tekst
Het Pyramid Principle is toepasbaar op elke informatieve, motiverende of instruerende tekst. Of het nu gaat om een e-mail, een memo, een uitgebreid rapport of een powerpoint. Het werkt voor elke soort publiek, of het nu intern of extern is, en in elke taal. Inmiddels werken veel schrijvers wereldwijd met het Pyramid Principle.
In onze trainingen passen we het Pyramid Principle op een praktische manier toe. We zien het niet als een keurslijf. Wel als een hulpmiddel om krachtige, beknopte en goed opgebouwde teksten te schrijven. Het perspectief van de lezer is daarbij altijd het vertrekpunt.

